Film Pantserkruiser Potemkin met inleiding door burgemeester Wimar Jaeger

In 1926 verbood de burgemeester van Zutphen de vertoning van de Russische film Pantserkruiser Potemkin. Honderd jaar na dato is de film alsnog te zien in het Luxor Theater met een inleiding door burgemeester Wimar Jaeger. Na afloop volgt een nagespek met Wimar Jaeger en Pieter Broertjes, oud-hoofdredacteur van de Volkskrant en oud-burgemeester van Hilversum.

Pantserkruiser Potemkin, de legendarisch geworden film van Sergej Eisenstein uit 1925, kwam honderd jaar geleden, in oktober 1926, naar het Westen. De film handelt over de muiterij in 1905 in de haven van Odessa op het gelijknamige marineschip die door de tsaristische troepen bloedig werd neergeslagen. Deze muiterij werd gezien als voorafschaduwing van de Russische Revolutie van 1917. De film had een sterk propagandistische inslag. In het Westen werd vertoning van de film daarom verboden dan wel streng aan banden gelegd omdat het een ‘bedreiging van de openbare orde’ zou zijn.

Potemkin-verbod
Woensdag 14 oktober is het op de kop af honderd jaar geleden dat de vertoning van Eisensteins film in Zutphen werd verboden. Groot-Brittannië, Frankrijk, Italië, Finland, Roemenië, Spanje, Japan en de Verenigde Staten legden de film een landelijk verbod op. In Nederland werd de beslissing overgelaten aan de burgemeesters. Zutphen was een van de vijftien steden in Nederland (naast o.a. Dordrecht, Leiden, Breda, Vlissingen en Amersfoort), die een Potemkin-verbod uitvaardigden.

Nagesprek
Honderd jaar na dato nodigt de film nog altijd uit om na te denken over het ook nu nog actuele thema vrijheid (van meningsuiting) en democratie. Onder leiding van Sanne van Osnabrugge gaat Wimar Jaeger hierover na afloop van de film in gesprek met Pieter Broertjes, oud-hoofdredacteur van de Volkskrant en oud-burgemeester van Hilversum.