PASSIO IN MINIATUUR

Passio in Miniatuur - een programma voor de Passietijd
Met Bachs fascinerende bewerking van Pergolesi's Stabat Mater, maar dan met twee kofferorgels

In het intieme concertprogramma Passio in Miniatuur klinken slechts twee zangeressen en twee kofferorgels. Sopraan Johannette Zomer, mezzosopraan Cécile van de Sant en de orgelbroers Euwe en Sybolt de Jong brengen zaterdagavond 21 maart om 20.30 uur in de Zutphense Walburgiskerk 'Tilge, Höchster, meine Sünden' (BWV 1083), Bachs zelden uitgevoerde bewerking van het beroemde Stabat Mater van Pergolesi. De gebroeders De Jong herschreven zelf de partituur van Bach naar een arrangement voor twee kofferorgels.

Waar Pergolesi de pijn van Maria bij het kruis verklankt, kiest Bach voor een ander perspectief. Hij vervangt de Latijnse tekst door de Duitse woorden van Psalm 51 (Tilge, Höchster, meine Sünden) en transformeert Pergolesi’s ontroerende muziek tot een Lutherse meditatie over schuld, berouw en vergeving. Waar Pergolesi de luisteraar uitnodigt mee te leven met Maria’s verdriet, nodigt Bach uit tot zelfreflectie en het zoeken van genade.

Kofferorgels
Hoe prachtig de muziek ook is, we moeten het in dit persbericht toch ook nadrukkelijk over het unieke instrumentarium hebben. Sinds de orgelbroers het kofferorgel ruim tien jaar geleden ontdekten, heeft het instrument een steeds prominentere rol gekregen tijdens hun optredens. Euwe de Jong: “De klank doet denken aan accordeon en bandoneon en neigt ook naar strijkinstrumenten. Het kofferorgel mengt opvallend goed met de menselijke stem en blijkt zelfs in grote kerkruimtes goed hoorbaar. Zelfs in imposante stadskerken als de Grote of Sint-Bavokerk in Haarlem en de Martinikerk in Groningen draagt het instrument moeiteloos tot in alle hoeken: nooit te zacht, nooit te luid, altijd intiem.”

Op de kermis en in het theater
Het kofferorgel, ook wel kofferharmonium genoemd, werd rond 1900 geïntroduceerd door de Duitse firma Mannborg. Dankzij het inklapbare en draagbare ontwerp was het instrument breed inzetbaar: in kerken, theaters en op kermissen en zelfs in de loopgraven tijdens de Eerste Wereldoorlog. Ook in de lichte muziek duikt het kofferorgel zo nu en dan op. “Tijdens popconcerten zie ik er wel eens een naast de synthesizers staan. Van Johan Lennon is bekend dat hij een kofferharmonium gebruikte in de studio.”